Κυριακή, 11 Μαρτίου 2012

Πέτρος Τατσόπουλος: Μας καλούν να πληρώσουμε το πάρτι στο οποίο δεν συμμετείχαμε

 

Επιμέλεια: Κρημνιώτη Π.

    Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

     

    Ο εμπαιγμός της εξουσίας προσλαμβάνει σαδιστικές διαστάσεις

    Με το καινούργιο του βιβλίο, "Gagarin: Ο κόσμος από χαμηλά", ρίχνει "μια εναλλακτική ματιά στη σύγχρονη ιστορία μας". Η οπτική του στην προκειμένη περίπτωση εστιάζει στη "μνήμη των περισσοτέρων από μας κι όχι στην επίσημη ιστορία". Μέρος, ωστόσο, κι ο ίδιος της ιστορίας που γράφεται στις μέρες μας, ο Πέτρος Τατσόπουλος δεν επιλέγει τη σιωπή. Είναι και ο ίδιος οργισμένος. "Μας καλούν να πληρώσουμε το πάρτι στο οποίο δεν συμμετείχαμε" λέει και συμπληρώνει: "Αυτός ο εμπαιγμός της εξουσίας προσλαμβάνει σαδιστικές διαστάσεις". Ωστόσο, και με αφορμή την πρόσφατη επίθεση στον Γιώργο Νταλάρα, δεν προκρίνει την ένταξη της αυτοδικίας στον δημόσιο διάλογο. "Μπορεί να τον μετατρέψει σε εμφυλιοπολεμική σύρραξη" λέει, προσθέτοντας ότι "στο θερμοκήπιο της προβοκάτσιας θα επικρατήσει ο πιο έμπειρος και δυστυχώς σε αυτή την περίπτωση πιο έμπειρος δεν είναι ο λαός". Εξίσου όμως εξοργιστικός για τον γνωστό συγγραφέα είναι ο κατακερματισμός της Αριστεράς. "Το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ. έχουν παραμερίσει απολύτως τις διαφορές τους μπροστά στο ενδεχόμενο να χάσουν την εξουσία και η Αριστερά βυζαντινολογεί και απομακρύνει μόνη της το ενδεχόμενο να την κερδίσει" λέει.

    Ο Πέτρος Τατσόπουλος μιλάει για όλα όσα μας ταλαιπωρούν αυτή την εποχή. Για την εξουσία, για τους πνευματικούς ανθρώπους, τη σιωπή τους και όσα κρύβονται πίσω απ' αυτή, για τους φόβους του επίσης. "Το να αποκλείεις τα παιδιά από το παιχνίδι την ώρα που μπαίνουν σ' αυτό είναι ο πιο κακός οιωνός για τη δημοκρατία".


    * Από την ιστορία του 1821 που παρουσιάσατε πέρσι στον Σκάι, ξεσηκώνοντας αρκετές αντιδράσεις για τη σκοπιά από την οποία αναγνώστηκε η σύγχρονη ιστορία μας, περνάτε στην ιστορία του ελληνικού καλτ κινηματογράφου που θα απασχολήσει το επόμενο βιβλίο σας. Οι πολλαπλές όψεις της ιστορίας;

    Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Το καινούριο βιβλίο μου, "Gagarin: Ο κόσμος από χαμηλά" δεν ασχολείται μονάχα με τον χώρο του καλτ κινηματογράφου, αλλά με τον καλτ πολιτισμό συνολικά. Είναι μια εναλλακτική ματιά στη μεταπολεμική μας ιστορία έτσι όπως εντυπώθηκε στη μνήμη των περισσοτέρων μας και όχι στην επίσημη ιστορία. Ελπίζω βέβαια ότι το βιβλίο δεν θα τύχει ανάλογα προκατειλημμένης υποδοχής όπως δέχτηκε το 1821, γιατί πρέπει να σας πω ότι οι αντιδράσεις για το 1821 δεν αφορούσαν τόσο τη σειρά που προβλήθηκε, αλλά τη σειρά που κάποιοι εκ των προτέρων πίστευαν ότι θα προβληθεί. Υπό αυτό το πρίσμα κλήθηκα να αντιμετωπίσω τόνους λάσπης για πράγματα που ποτέ δεν ειπώθηκαν και ποτέ δεν υπερασπίστηκα. Από 'κεί και πέρα ως συγγραφέα νιώθω ότι με αφορούν κάθε είδους ιστορίες που είναι άξιες να τις αφηγηθούμε. Αυτό είναι το κοινό σημείο ανάμεσα στο 1821 και στην καλτ μεταπολεμική μας ιστορία. Περιέχουν εν δυνάμει και οι δύο συναρπαστικό υλικό για να το καταγράψει κανείς.


    * Στα παιδιά σας πώς θα αφηγούσασταν την ιστορία;

    Το πρόβλημά μας είναι ακριβώς αυτό. Ότι στα κέντρα λήψης αποφάσεων θεωρούν ότι δεν έχουμε ξεφύγει ποτέ από την παιδική μας ηλικία, ότι δεν αντέχουμε να ακούσουμε δυσάρεστες αλήθειες και άρα οι ιστορίες που θα μας αφηγηθούν πρέπει να είναι πάντοτε ευκολοχώνευτες και με ένα ευχάριστο "εθνικό" δίδαγμα. Η δική μου γνώμη είναι ότι εμείς, ή τουλάχιστον κάποιοι από εμάς, είναι από καιρό ενήλικοι και πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ενήλικοι.

    * Πρόσφατα σε σχόλιό σας για το lifestyle υποστηρίξατε ότι "ο λαός δεν το έζησε και κατηγορείται γι' αυτό. Δεν μπορείς να πεις πως η οργή που νιώθουν εκατομμύρια άνθρωποι είναι μια νέα μορφή lifestyle. Σίγουρα αρκετοί καπηλεύονται, κατευθύνουν και διαχειρίζονται την οργή. Αλλά η οργή παραμένει γνήσια. Μαζί με μια πίκρα πως χρεωθήκαμε ένα πάρτι στο οποίο δεν ήμασταν προσκεκλημένοι". Πού μπορεί να οδηγήσει αυτή η οργή και η πίκρα;

    Κανείς δεν ξέρει, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει. Μπορεί να οδηγήσει στο χειρότερο, σε μια μηδενιστική καταστροφή, σε ένα γενικευμένο μπάχαλο, και πολλά σημάδια δείχνουν ότι όντως τείνει προς αυτή την κατεύθυνση. Μπορεί όμως εξίσου επώδυνα να οδηγήσει και σε κάποια νέας μορφής εθνική αυτογνωσία. Το lifestyle πράγματι δεν πρόλαβαν να το βιώσουν οι περισσότεροι από τους συμπατριώτες μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα το έκαναν εάν τους δινόταν η ευκαιρία. Δεν το έκαναν επειδή δεν μπορούσαν, επειδή δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν. Όχι επειδή πίστευαν σε έναν άλλο τρόπο ζωής, όπου το lifestyle θα φάνταζε αυτό που είναι στην πραγματικότητα: σαχλό, επιδερμικό και κούφιο. Τώρα εξαναγκάζονται να συγχρονίσουν το πρότυπο ζωής με την άθλια οικονομική τους δυνατότητα. Ελπίζω το νέο πρότυπο να μην είναι στον χαμηλοτερο δυνατό παρονομαστή. Ζήσαμε για πολύ καιρό με ένα νεοπλουτίστικο πρότυπο. Ας μην οδηγηθούμε τώρα, που το πρότυπο κατέρρευσε οριστικά, σε έναν κοινωνικό κανιβαλισμό, αλλά σε έναν δρόμο κοινωνικής αλληλεγγύης.

    * Είμαστε έτοιμοι ως κοινωνία να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο;

    Όχι, δεν είμαστε. Είναι το ζητούμενο. Και πολύ φοβάμαι ότι, πριν περάσουμε στην κοινωνική αλληλεγγύη, θα διασχίσουμε, δεν ξέρω για πόσο καιρό, μια κοινωνική έρημο όπου θα επικρατούν τα χειρότερα κοινωνικά μας ένστικτα. Θα επικρατεί ένας αδυσώπητος κοινωνικός δαρβινισμός -να επικρατήσει ο ισχυρότερος με κάθε τίμημα. Ελπίζω απ' αυτή την κοινωνική έρημο να βγούμε το συντομότερο.

    * Κι εσείς ακούγεστε αρκετά οργισμένος όλο αυτό το διάστημα...

    Είναι μια οργή που έχει να κάνει με δύο παραμέτρους. Αφενός με την πολύ βίαιη και απροειδοποίητη πτώση του βιοτικού μας επιπέδου και αφετέρου με την απόπειρα απόδοσης ευθυνών από τους θύτες στα ίδια τα θύματά τους. Σ' αυτό το σημείο ο εμπαιγμός της εξουσίας προσλαμβάνει σαδιστικές διαστάσεις. Όχι μόνο καταδικάζει τη δική μας γενιά και τη γενιά των παιδιών μας να μείνει καθηλωμένη σε ένα οικονομικό τέλμα, αλλά με περίσσιο θράσσος επικαλείται ότι εμείς, η πλειοψηφία του ελληνικού λαού, εκείνοι που δεν πήραν είδηση από το πάρτι διαφθοράς που διεξαγόταν όλα αυτά τα χρόνια, είμαστε και οι διοργανωτές του πάρτι. Στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή είναι διαδεδομένος ο άθλιος μύθος ότι οι Έλληνες επί δεκαετίες είχαν ένα άψογο κοινωνικό κράτος και έτρωγαν από τα έτοιμα. Αυτό το κοινωνικό κράτος, όση μνήμη χρυσόψαρου κι αν έχει, ο Έλληνας γνωρίζει ότι δεν το έζησε ποτέ και γι' αυτό τώρα εξοργίζεται που καλείται να το πληρώσει.


    * Όμως τελευταία εμφανίζεται ένα κίνημα αλληλεγγύης στην Ευρώπη και αλλού.

    Ελπίζω να διαρκέσει και να μην είναι μια παροδική φιλελληνική μόδα. Οι λαοί της Ευρώπης αντιλαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό ότι εδώ διαπράττεται μια τεράστια αδικία. Δεν σημαίνει όμως αυτό ότι οι ηγεσίες τους εκφράζουν την αλληλεγγύη των λαών τους για τους Έλληνες. Οι ηγεσίες τους αγωνιούν για την αποπληρωμή των χρεών της Ελλάδας και προσπαθούν να κερδίσουν όσο το δυνατόν χρόνο για να ξεφορτωθούν τα δυσβάσταχτα ελληνικά ομόλογα, που είναι πλέον κουρελόχαρτα, παρουσιάζοντας ψευδώς αυτόν τον χρόνο που λειτουργεί υπέρ τους ως χρόνο που λειτουργεί υπέρ της Ελλάδας. Στην πραγματικότητα δεν προσπαθούν να αποσοβήσουν τη χρεωκοπία μας, αλλά να τη μεταθέσουν σ' εκείνη τη χρονική στιγμή που θα έχει τις ελάχιστες δυσάρεστες δυνατές επιπτώσεις για τις δικές τους οικονομίες.

    * Σας άκουγα τις προάλλες στην εκπομπή του Πρετεντέρη να επιτίθεστε στην κυρία Ρεπούση για τη διάσπαση της Αριστεράς. Πιστεύετε ότι μια ενωμένη Αριστερά θα μπορούσε να αναχαιτίσει το διπολικό κυβερνητικό μπλοκ και τη μνημονιακή πολιτική του;

    Δεν ξέρω πραγματικά αν η Αριστερά δεν θέλει ή δεν μπορεί να αποτελέσει την εναλλακτική λύση και με αυτό τον τρόπο κάνει δώρο την εξουσία για μια ακόμη φορά στην Κεντροδεξιά. Περάσαν 54 χρόνια από το 1958, τότε που η Αριστερά είχε φτάσει στο υπέρτατο εκλογικό σημείο του 25% (και, σημειωτέον, τότε είχε κατέβει ενωμένη στις εκλογές, αν και με το ΚΚΕ στην παρανομία), και πολύ φοβάμαι ότι, εάν χάσει και τώρα την ευκαιρία, θα πρέπει να περιμένει άλλα 54 χρόνια μέχρι να της ξαναδοθεί. Οι δικαιολογίες ότι υπάρχουν διαφορές αγεφύρωτες ανάμεσα στα κυρίαρχα ρεύματα της Αριστεράς κατά τη γνώμη μου είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Αν θελήσουν τα κόμματα της Αριστεράς να συμφωνήσουν και στην τελευταία λεπτομέρεια ενός ενιαίου κυβερνητικού προγράμματος θα πρέπει να αναμένουν εις τον αιώνα τον άπαντα. Αντίθετα, πιστεύω ότι, εάν κατέβουν στις ερχόμενες εκλογές ενωμένοι και με ένα μίνιμουμ κοινό πρόγραμμα, όχι μόνο θα καρπωθούν το μπόνους σε έδρες που παίρνει το πρώτο κόμμα με βάση τον εκλογικό μας νόμο, αλλά και η εκλογική τους δύναμη θα αυξηθεί με γεωμετρική πρόοδο: συντριπτικά περισσότεροι συμπατριώτες μας θα ψηφίσουν μια ενωμένη παρά μια κατακερματισμένη Αριστερά. Φοβάμαι όμως, όπως όλα δείχνουν, ότι η ευχή ενός μεγάλου μέρους του εκλογικού σώματος να ενωθεί η Αριστερά θα παραμείνει ευχή και θα συνεχιστεί η κεντροδεξιά αποκλειστικότητα πάνω στην εξουσία. Είναι εξοργιστικό ότι το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ. έχουν παραμερίσει απολύτως τις μικρές ή μεγάλες διαφορές τους μπροστά στο ενδεχόμενο να χάσουν την εξουσία και από την άλλη πλευρά η Αριστερά βυζαντινολογεί και απομακρύνει μόνη της το ενδεχόμενο να την κερδίσει. Αυτή είναι μια φανερά αυτοκτονική τάση, που δεν ξέρω αν και κατά πόσο το εκλογικό σώμα θα τη συγχωρέσει.

    * H δουλειά του συγγραφέα είναι μοναχική. Ο ρόλος του σε περιόδους κρίσης πώς προσδιορίζεται;

    Ο ίδιος ο συγγραφέας προσδιορίζει τον ρόλο του. Πρώτα απ' όλα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η θέση ενός συγγραφέα απέναντι στα προβλήματα που θέτει η εποχή του δεν υποκαθιστά με κανέναν τρόπο το έργο του. Υπήρξαν εκπληκτικοί συγγραφείς στο παρελθόν που ήταν εκκωφαντικά απόντες από τη δημόσια ζωή του τόπου τους και υπήρξαν άλλοι εξόχως φιλότιμοι και δραστήριοι στη δημόσια ζωή που ως συγγραφείς ήταν νούλες. Με κανέναν τρόπο δεν νοσταλγώ την εποχή που για να αναγνωριστείς ως συγγραφέας έπρεπε οπωσδήποτε να προσκομίσεις και τα κομματικά σου ένσημα. Από 'κεί και πέρα ο καθένας κάνει αυτό που του επιβάλλει η συνείδησή του ή απλώς η ιδιοσυγκρασία του.


    * Όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας μιλούν για τη σιωπή των πνευματικών ανθρώπων, των καλλιτεχνών, των δημιουργών.

    Πιστεύω ότι πίσω απ' αυτή τη διαβόητη σιωπή των πνευματικών ανθρώπων υπάρχει μια τεράστια υποκρισία. Τα τελευταία 22 χρόνια από την έλευση της ιδιωτικής τηλεόρασης και εντεύθεν οι πνευματικοί άνθρωποι πέρασαν στο περιθώριο, τους αφαιρέθηκε και ο ελάχιστος ζωτικός χρόνος παρουσίας που τους δινόταν πριν, τους έκλεισαν τα μικρόφωνα και κατόπιν τους λοιδόρησαν ότι σώπασαν. Η στάση απέναντι στους πνευματικούς ανθρώπους, τόσο του ελληνικού κράτους που διόριζε τον εκάστοτε υπουργό Πολιτισμού είτε για να τον τιμωρήσει (όπως τον Βαγγέλη Βενιζέλο) είτε για να εκπολιτίσει τον ίδιον (όπως τον Βαγγέλη Βουλγαράκη) όσο -γιατί να το κρύβουμε άλλωστε- και του ίδιου του ελληνικού λαού, που είχε για χρόνια τις πνευματικές ανάγκες σταθερά καθηλωμένες στον πάτο των προτεραιοτήτων του (ο ένας στους δύο Έλληνες δεν διαβάζει ποτέ κανένα βιβλίο στη ζωή του, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε), κατέστησε τους πνευματικούς μας ανθρώπους άγνωστους στο πανελλήνιο. Ποιος ενδιαφέρεται λοιπόν για τη γνώμη των αγνώστων; Πώς θα πάρει είδηση τη στιγμή που οι άγνωστοι θα μιλήσουν; Τεράστια υποκρισία όλων μας. Από την άλλη μεριά, όταν δεν παίζεις μπάλα για τόσα πολλά χρόνια, όταν απέχεις από τα κοινά θέλοντας και μη, μη νομίζετε πως, όταν επιτέλους ανοίξεις το στόμα σου, θα πεις τις τρομερές σοφίες. Θέλω να πω ότι εκείνοι που επιμένουν να πάρουν θέση οι πνευματικοί άνθρωποι -ακόμη κι αν δεν τους γνωρίζουν- φοβάμαι ότι θα απογοητευτούν οικτρά εάν και όταν οι πνευματικοί άνθρωποι πάρουν τελικά θέση.


    * Είχαμε την επίθεση εναντίον του Γιώργου Νταλάρα αυτές τις μέρες. Τι λέτε επ' αυτού;

    Δεν είναι απλώς θέμα αρχής το ότι είμαι -που είμαι- εναντίον κάθε είδους δημόσιου προπηλακισμού, αλλά τον θεωρώ και ως έναν τρόπο αντίδρασης που ευκολα μπορεί να χειραγωγηθεί και να μας οδηγησεί σε απρόβλεπτα επικίνδυνες ατραπούς. Εάν εντάξουμε στον δημόσιο βίο την αυτοδικία, ανοίγουμε τον ασκό του Αιόλου όχι μόνο για την εύκολη εκτόνωση, που στην πραγματικότητα είναι ψευδαίσθηση λύσης, αλλά και στο να οργανωθούν τα παλιά ολέθρια δίπολα ομοϊδεατών - αντιφρονούντων και να μετατρέψουμε τον δημόσιο διάλογο σε εμφυλιοπολεμική σύρραξη. Ξέρετε, σε αντίθεση με το 1944, αυτή τη φορά μόνο η μία από τις δύο πλευρές είναι οπλισμένη. Στο θερμοκήπιο της προβοκάτσιας θα επικρατήσει ο πιο έμπειρος και δυστυχώς σε αυτή την περίπτωση πιο έμπειρος δεν είναι ο λαός, όσο κι αν νιώθει το δίκιο του να τον πνίγει.


    * Τι φοβάστε περισσότερο για σας και τα παιδιά σας;

    Είναι η πρώτη φορά μετά την πτώση της δικτατορίας που όχι μόνο εγώ, αλλά οι περισσότεροι Έλληνες δεν μπορούμε να προβλέψουμε πώς θα είναι τα πράγματα όχι τον άλλο μήνα, αλλά ούτε καν την άλλη εβδομάδα. Αυτή η κατάσταση αναμονής είναι ανεπανόρθωτα ψυχοφθόρα. Για μένα, όπως και για όλους μας, αλλά κυρίως για τα παιδιά μας, συνιστά μια εγκληματική κλοπή μέλλοντος. Η αίσθηση ότι στην ηλικία που μπαίνεις στο παιχνίδι είσαι ήδη και αποκλεισμένος δεν μπορεί παρά να είναι ο πιο κακός οιωνός για την ίδια τη δημοκρατία.

    * Υπάρχει χώρος για κάτι όμορφο αυτή την περίοδο;

    Φοβάμαι ότι αυτή η ρομαντική φιλολογία Φίνος Φιλμ, όπου το καλό ανθίζει μέσα στην ανέχεια, δεν ισχύει στην πραγματικότητα. Πριν ξανανιώσουμε την ανάγκη να προσφύγουμε σε κάτι όμορφο, θα υποχρεωθούμε να αντικρίσουμε πολλές μορφές της ασχήμιας.

    Πηγή:

    2 σχόλια:

    1. Φίλος Μέλος του πασοκ11/3/12, 9:42 μ.μ.

      Θυμάμαι τα χρόνια του σοσιαλισμού με τον Πέτρο τότε που πλάι πλάι φωνάζαμε 'το πασοκ είναι εδώ ενωμένο δυνατό' και συγκινούμε. Ήταν μοναδικές εποχές και στιγμές στη ζωή μου.

      Το μόνο πλέον αποκούμπι μας είναι ο συριζα. Σε ευχαριστώ φίλε Πέτρο.

      Θα συναντηθούμε ξανά στους αγώνες...

      ΑπάντησηΔιαγραφή
    2. Ανώνυμος12/3/12, 3:05 μ.μ.

      Φίλε Μέλος του Πασόκ, είμαι 53 ετών και αν μου βρεις ΜΙΑ δήλωσή μου υπέρ του ΠΑΣΟΚ ή υπέρ οποιουδήποτε άλλου κόμματος, εγώ σου υπόσχομαι ν' αποσυρθώ από τα εγκόσμια -αν μου βρεις μάλιστα και βίντεο ή φωτογραφία όπου εγώ να διαδηλώνω υπέρ κάποιου κόμματος, θα σου παραχωρήσω και όλα τα πνευματικά δικαιώματα από τα 17 μέχρι στιγμής βιβλία μου. Ωραία η λάσπη, ωραία και η μαλακία, αλλά αν νομίζεις ότι, κρυμμένος πίσω από τη θρασύδειλη ανωνυμία σου, θα τις εκτοξεύεις κατά βούληση, είσαι πολύ γελασμένος. Πήξαμε πια στους αρουραίους. Πέτρος Τατσόπουλος.

      ΑπάντησηΔιαγραφή

    Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
    Τα σχόλια, οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.
    Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.