Τρίτη, 3 Ιανουαρίου 2012

Συνέντευξη του Μάικλ Χάρντ στην Ενέδρα (περιοδικό της Νεολαίας ΣΥΝ)

Ο Μάικλ Χαρντ είναι αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος, ιδιαίτερα γνωστός για τα βιβλία «Αυτοκρατορία», «Πλήθος: Πόλεμος και δημοκρατία στην εποχή της αυτοκρατορίας» και «Κοινοπολιτεία», που έγραψε μαζί με τον Τόνι Νέγκρι, τα οποία από πολλούς έχουν χαρακτηριστεί ως «τα κομμουνιστικά μανιφέστα του 21ου αιώνα».

Τη συνέντευξή πήραν ο Χρήστος Σίμος και ο Δημήτρης Καραμάνης

Πώς σχετίζεται η πλατεία Ταχρίρ με το κίνημα του Occupy Wall Street στις ΗΠΑ;

Τόσο οι εξεγέρσεις σ’ ολόκληρη τη Β. Αφρική όσο και το κίνημα Occupy στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτυπώνουν την κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Οι πλατείες της Αιγύπτου, της Ελλάδας, της Ισπανίας αλλά και των ΗΠΑ, προβάλουν ξεκάθαρα το αίτημα για άμεση δημοκρατία και αυτό-οργάνωση των κοινωνιών, μέσα σ’ ένα οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο ασφυκτικό, μέσα σ’ ένα περιβάλλον κρίσης όπου ακόμα και τα στοιχειώδη κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα αμφισβητούνται από την πλευρά των κυρίαρχων δυνάμεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι κυβερνήσεις τεχνοκρατών στην Ελλάδα και την Ιταλία έρχονται να επιβεβαιώσουν την πλήρη αποτυχία του θεσμού της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Το ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα έχει επικεφαλής τον Παπαδήμο και η Ιταλία τον Μόντι, αποτελεί ξεκάθαρη ένδειξη πως σε αυτή την φάση οι κυρίαρχοι δεν έχουν καμία έγνοια να κρατήσουν ακόμα και τα στοιχειώδη προσχήματα.

Τα κινήματα των πλατειών φαίνεται να έχουν δώσει μια νέα πνοή διεθνώς, αναζωογονώντας την ελπίδα για κοινωνική αλλαγή, καθώς τόσο η απήχηση τους όσο και οι νέες μορφές οργάνωσης που έφεραν στο προσκήνιο άνοιξαν νέες προοπτικές. Ωστόσο, είναι φανερό πως το εργατικό κίνημα είναι σε υποχώρηση. Κατά πόσο είναι εφικτός ο κοινωνικός μετασχηματισμός χωρίς την εμπλοκή του εργατικού κινήματος;

Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται οι διαδικασίες του κινήματος των πλατειών –άμεση δημοκρατία, οριζόντιες αντιεραρχικές δομές, αυτοοργάνωση-, συνιστά μια εναλλακτική πρόταση για τον μετασχηματισμό του εργατικού κινήματος, το οποίο είναι καθηλωμένο σε «παραδοσιακές» οργανωτικές δομές. Το εργατικό κίνημα όντως είναι απών από αυτές τις διαδικασίες, με εξαίρεση το Occupy Oakland, στο οποίο ο τόνος δόθηκε από τις γενικές απεργίες των συνδικάτων. Με την ανάπτυξη του κινήματος των πλατειών, είναι εμφανής η σύγκρουση μεταξύ των «παραδοσιακών» και των «νέων» λογικών. Σε τελική ανάλυση, θα έλεγα ότι το Occupy επιχειρεί να εμφυσήσει αυτή τη νέα κινηματική κουλτούρα στο πεδίο των συνδικάτων.

Ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός σπρώχνει ολοένα και ευρύτερα κομμάτια εργαζόμενων στο καθεστώς της επισφάλειας. Η μεταβολή αυτή έχει οδηγήσει στη συγκρότηση και νέων μορφών συνδικαλιστικής και πολιτικής παρέμβασης. Ποια η σχέση τους με το «παραδοσιακό» εργατικό κίνημα;

Το κίνημα των επισφαλώς εργαζόμενων είναι σε κόντρα με τα παραδοσιακά συνδικάτα. Πέρα από την θεωρία και την πρακτική του ιταλικού εργατισμού, είναι πολύ σημαντική η συμβολή του κινήματος των Αργεντινών άνεργων (των περίφημων Cocaleros), οι οποίοι με την δράση τους την περίοδο που η Αργεντινή ήταν υπό τον έλεγχο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις αλλά και επηρέασαν τις πρακτικές των κινημάτων που περιστρέφονται γύρω από την επισφάλεια. Το «επίσημο» συνδικαλιστικό κίνημα αδυνατεί να αναγνωρίσει αυτές τις νέες εξελίξεις στο πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων, κι αυτό έχει αρνητικές συνέπειες συνολικά στο εργατικό κίνημα.

Ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος ήταν τα γεγονότα της Γένοβας το 2001. Ποιος είναι ο ρόλος των συλλογικοτήτων που πρωταγωνίστησαν στο τότε ιταλικό κίνημα, σήμερα;

Οργανώσεις όπως οι Tutti Bianchi δεν υπάρχουν πια. Αυτό δε σημαίνει πως οι πρακτικές του κινήματος αυτού έχουν χαθεί. Αξίζει να σημειωθεί πως στη γενική απεργία της 15ης Οκτωβρίου, ο κόσμος που δραστηριοποιείται στα κοινωνικά κέντρα και στις καταλήψεις ήταν αυτός που έδωσε τον τόνο στις διαδηλώσεις της Ρώμης. Επίσης, οι συλλογικότητες που αντλούν από την παράδοση του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος αλλά και τα κοινωνικά κέντρα είναι αυτά που εμπλέκονται στο κίνημα ενάντια στην κατασκευή μιας νέας σιδηροδρομικής γραμμής, ένα έργο που θα προκαλέσει τεράστια οικολογική καταστροφή, αν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, η εν γένει κατάσταση του ιταλικού κινήματος δεν είναι καλή. Το κίνημα στην Ισπανία αλλά και στην Ελλάδα βρίσκεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ αυτή της Ιταλίας…

Το 2011 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως χρονιά-έκπληξη, καθώς εμφανίστηκαν στο προσκήνιο ένας αστερισμός πολύμορφων κινημάτων σ’ όλο τον κόσμο, από την Β. Αφρική και την Ισπανία, ως την Ελλάδα και τις ΗΠΑ. Με ποιο τρόπο μπορούν οι εξελίξεις αυτές να ανοίξουν δρόμους για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα;

Η έννοια του «σοσιαλισμού του 21ου αιώνα» ίσως είναι κάπως αδόκιμη, καθώς παραπέμπει σε θεωρήσεις και πρακτικές που αναφέρονται ρητά ή άρρητα στα καθεστώτα του υπαρκτού σοσιαλισμού, ακόμα κι αν δεν το επιδιώκουν.Aπό τη δικιά μου σκοπιά,θα έλεγα ότι το κύριο στοιχείο που αναδεικνύεται από όλη αυτή τη νέα γενιά κινημάτων σε όλο τον κόσμο,είναι η υπεράσπιση της δημοκρατίας.Με αυτή την έννοια,αυτή η διαδικασία που έχει στον πυρήνα της τις μορφές άμεσης δημοκρατίας και τη δυνατότητα των ανθρώπων να οργανώνονται σε μικρές κοινότητες και οι ίδιοι να αποφασίζουν για αυτά που τους αφορούν,είναι ένα πρώτο δείγμα για το πώς οι άνθρωποι σήμερα αντιλαμβάνονται την εναλλακτική απάντηση στο κυρίαρχο μοντέλο στη λήψη των αποφάσεων.Πιθανόν,αυτές οι διαδικασίες θα μπορούσαν να αποτελέσουν την πηγή ενός συνολικότερου κοινωνικού μετασχηματισμού.Αυτό όμως μένει να αποδειχθεί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Τα σχόλια, οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.
Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.