Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2012

Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος: “Πιστεύω σε ένα θέατρο που λειτουργεί ως ενεργός πολίτης”

 

Συνέντευξη στον Σπύρο Κακουριώτη

Έχοντας πίσω του μια επιτυχημένη παράσταση, ταΟρφανά, που παρουσιάστηκαν για δεύτερη χρονιά και τώρα παίρνουν τον δρόμο για τη Θεσσαλονίκη, ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος ετοιμάζεται πυρετωδώς για την πρεμιέρα μιας νέας παραγωγής, του έργου του Φραντς Ξάβερ ΚρετςStallerhof. Συναντηθήκαμε ένα πρωί που δεν είχε πρόβα, στη “βάση” του, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Μολονότι το νέο έργο ήταν το πιο “επίκαιρο” θέμα που θα έπρεπε να συζητήσουμε, η πρώτη κουβέντα του σκηνοθέτη αφορούσε την κρίση, κι όχι τυχαία, όπως θα καταλάβετε:

“Αυτό που ζούμε σήμερα είναι ένας ανώνυμος πόλεμος” λέει ο Β. Θεοδωρόπουλος. “Ο εχθρός δεν είναι φανερός, για να συγκρουστείς μαζί του. Πολλοί πίστευαν ότι στην κρίση τα θέατρα θα πάνε καλά, όπως στην Κατοχή ή στη χούντα, γιατί σε τέτοιες συνθήκες ήταν μια παρηγοριά το να βρεθείς με άλλους ανθρώπους στην ίδια αίθουσα, ήταν μια μορφή αντίστασης. Σήμερα όμως, που ο πόλεμος είναι μόνο οικονομικός, τα πράγματα και στο θέατρο θα είναι όπως παντού: όλες οι μικρές πολυτέλειες, που τις έχουμε τόσο ανάγκη, περιορίζονται… Φυσικά, πάντα θα ξεχωρίζουν κάποιες παραστάσεις, στις οποίες ο κόσμος θα πάει -κι αυτές είναι που διαδίδονται από στόμα σε στόμα… σαν τον τηλέγραφο μέσα στην πόλη. Επίσης το κοινό αναζητά τις φθηνότερες τιμές. Εμείς έχουμε καθιερώσει φθηνότερα εισιτήρια Τετάρτη και Πέμπτη και γίνονται ανάρπαστα”.

* Πιστεύετε ότι η οικονομική και κοινωνική κρίση οδηγεί τους ανθρώπους να αναθεωρήσουν τον τρόπο με τον οποίο πορεύονταν μέχρι σήμερα;

Κοιτάξτε, η κρίση έχει και τα «καλά» της, γιατί αποτελεί ευκαιρία να ξαναδούμε π.χ. το γιατί κάνουμε θέατρο, με ποιες συνθήκες και ποιους συνεργάτες. Μερικές φορές το κάνουμε από συνήθεια, χωρίς οι επιλογές μας να έχουν πάντοτε συγκεκριμένο χαρακτήρα. Πιστεύω ότι η υγεία και η παιδεία, όπου εντάσσεται και ο πολιτισμός, ανήκουν στα κοινωνικά αγαθά, όπως το νερό, που πρέπει να στηρίζονται. Βεβαίως, όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, φυσικά τα χρήματα θα μειώνονται. Όμως πέρσι το υπουργείο Πολιτισμού δεν έδωσε, μόνο στο θέατρο, απολύτως καμία επιχορήγηση. Τα χρήματα αυτά κάλυπταν ένα μέρος του κόστους και επέτρεπαν να σχεδιάζεις με κάποια ασφάλεια. Τώρα νιώθω ότι ή θα πρέπει να μετατραπώ σε επιχειρηματία, κάτι που δεν με αφορά, ή θα αλλάξουμε όλοι μαζί τον τρόπο της δουλειάς μας, περνώντας σε ένα είδος αυτοδιαχείρισης: Ο χώρος υπάρχει, το ίδιο και άνθρωποι, πέρα από το στενό περιβάλλον του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Αξιοποιώντας το μέχρι σήμερα μοντέλο των συμπαραγωγών, θα ήθελα να προχωρήσουμε με περισσότερη συμμετοχή και συλλογική ανάληψη της ευθύνης πια. Να ανακαλύψουμε ξανά τη συλλογικότητα και στο θέατρο κι όσα λέμε τόσον καιρό περί αλληλεγγύης πρέπει να δούμε με ποιο μοντέλο μπορούν να εφαρμοστούν…

* Μιλώντας για το καινούργιο σας έργο το χαρακτηρίσατε βαθιά πολιτικό…

Το Stallerhof εκτυλίσσεται στο στενό οικογενειακό περιβάλλον ενός αγροκτήματος, που αποτελεί μια μικρογραφία της κοινωνίας. Θα μπορούσε κάλλιστα όμως να εκτυλίσσεται και στο απέναντι διαμέρισμα. Γιατί οι σχέσεις που διαμορφώνονται μέσα στην οικογένεια, ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε το παιδί μας, το πώς είμαστε γαλουχημένοι έχει να κάνει στενά με την κοινωνία. Η κόρη της οικογένειας στο Stallerhof έχει μια πνευματική στέρηση, που δεν αποτελεί κάποια οργανική βλάβη, αλλά σχετίζεται με το πόσο τη στηρίζει και την αποδέχεται η ίδια η οικογένειά της, αλλά και η κοινωνία, το κράτος. Αυτό το κορίτσι λοιπόν δημιουργεί μια ερωτική σχέση με έναν μεγαλύτερό της εποχιακό εργάτη. Ο συγγραφέας δεν παίρνει θέση αν αυτό είναι σεξουαλική εκμετάλλευση ή αισθηματική σχέση, αφήνει το ερώτημα ανοιχτό…

Για μένα «πολιτικό θέατρο» δεν είναι αυτό που αποπνέει διδακτισμό, αλλά εκείνο που θέτει ερωτήματα, και τα ερωτήματα που θεωρώ ότι αξίζει τον κόπο να τεθούν δεν είναι τα επικαιρικά αλλά αυτά που αφορούν τον άνθρωπο και τη σχέση του με την κοινωνία, την οικογένεια, αυτά με τα οποία διαμορφώνεται η κοινωνική συνείδηση και η σκέψη. Με αυτήν την έννοια θεωρώ ότι είναι πολιτικό το έργο. Και ο Κρετς άλλωστε, που ήταν έντονα πολιτικοποιημένος και μέλος του Κ.Κ. τότε, πιστεύει στο «λαϊκό θέατρο», γι’ αυτό και πολλά από τα έργα του τοποθετούνται σε αγροτικό περιβάλλον, χωρίς καμία υπόνοια φολκλορισμού.

* Το Stallerhof είναι ένα έργο στο οποίο η σιωπή παίζει μεγάλο ρόλο. Πώς αντιμετωπίσατε εσείς αυτό το στοιχείο;

Ο συγγραφέας, πράγματι, παίζει πάρα πολύ με τη σιωπή. Σε ένα τέτοιο αγροτικό περιβάλλον οι άνθρωποι δεν μιλάνε πολύ. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει σήμερα και στην πόλη, δεν είναι δύσκολο να το διαπιστώσεις, αρκεί απλώς να κοιτάξεις γύρω σου. Όμως η σιωπή είναι λόγος, κουβαλάει μέσα της δράση, σκέψη, δεν είναι κενό. Κι οι άνθρωποι στις σχέσεις τους όσο περνά ο χρόνος μιλούν, επικοινωνούν όλο και λιγότερο.

Ο Κρετς είναι επηρεασμένος από τον Μπέκετ, συγκεκριμένα από το Τέλος του παιχνιδιού. Με τη σειρά του το Stallerhof έχει επηρεάσει πάρα πολύ το γερμανικό θέατρο, κατ’ επέκταση και το ευρωπαϊκό. Για παράδειγμα, οι Σεξουαλικές νευρώσεις των γονιών μου, που είχαμε ανεβάσει πριν από 5 χρόνια, είναι εξαιρετικά επηρεασμένο από το Stallerhof. Δεν το γνώριζα τότε, το ανακάλυψα τώρα. Γιατί το Stallerhof είναι γραμμένο το 1972, την περίοδο της χούντας, κι ένα τέτοιο έργο όχι απλώς θα κατέβαινε την ίδια μέρα αλλά θα στέλνανε κι εξορία όποιον το ανέβαζε, όχι τόσο για πολιτικούς λόγους όσο για την τολμηρότητα που παρουσιάζει. Έτσι, λοιπόν, διάλεξα αυτό το έργο γιατί με μεγάλη λιτότητα, πυκνότητα και ακρίβεια μιλάει για τον πόνο της ζωής των ανθρώπων που πορεύονται μέσα στην άγνοια και την εξαθλίωση, σε συνθήκες που δεν διάλεξαν οι ίδιοι. Το διαλέξαμε σήμερα, μαζί με την Κοραλία Σωτηριάδου, επειδή ως σκηνοθέτη με ενδιαφέρει το σύγχρονο θέατρο που έχει σχέση με την κοινωνία, εκείνο το θέατρο που λειτουργεί ως ενεργός πολίτης…

* Αλήθεια, πώς βλέπετε το μέλλον;

Κάνουμε μία δουλειά που βασίζεται στο μεράκι, στο πείσμα, στην «προσωπική τρέλα». Παρά τις αντίξοες συνθήκες, οι καλλιτέχνες θέλουν να συνεχίσουν να δημιουργούν. Γι’ αυτό, μέσα στο τόσο μαύρο, θέλω να βλέπω φως. Κάποια αντίδραση, που απλώνεται σε μια γκάμα από τη σύγκρουση μέχρι τη δημιουργία. Κι εμένα με ενδιαφέρουν και τα δύο…

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση...και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, προσβλητικά, υποτιμητικά και υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο.
Τα σχόλια, οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.
Προειδοποίηση: Περιεχόμενο Αυστηρώς Ακατάλληλο για εκείνους που νομίζουν ότι θίγονται προσωπικά στην ανάρτηση κειμένου αντίθετο με την ιδεολογική τους ταυτότητα ή άποψη, σε αυτούς λέμε ότι ποτέ δεν τους υποχρεώσαμε να διαβάσουν το περιεχόμενο του ιστολογίου μας.